X'in "Bu Hesap Hakkında" Özelliği Trolleri Nasıl İfşa Etti? Konum Skandalı, Kaos ve Geri Adım
Sosyal medya platformları, yıllardır şeffaflık ve kullanıcı gizliliği arasındaki ince çizgide yürümeye çalışıyor. Ancak Elon Musk yönetimindeki X (eski adıyla Twitter), bu çizgiyi geçmeye çalışırken platform tarihinin en ilginç ve kaotik veri ifşalarından birine imza attı. Şirketin güvenliği artırmak ve bot hesaplarla mücadele etmek amacıyla sessizce yayına aldığı “Bu Hesap Hakkında” (About This Account) özelliği, beklenmedik bir şekilde platformun "yeraltı dünyasını" açığa çıkardı. Özellik, hesapların oluşturulduğu ülkeyi ve şu anda bulundukları tahmini konumu göstermeyi hedefliyordu. Ancak bu veriler görünür hale geldiğinde, sosyal medya kullanıcıları şok edici bir tabloyla karşılaştı: Kendini Amerikalı bir vatansever, yerel bir aktivist veya Avrupalı bir siyasi yorumcu olarak tanıtan binlerce yüksek etkileşimli hesabın, aslında Nijerya, Bangladeş, Rusya ve Tayland gibi ülkelerden yönetildiği ortaya çıktı.yox.com.tr olarak, bu özelliğin neden olduğu bilgi karmaşasını, ifşa olan trol çiftliklerinin ekonomisini ve X yönetiminin teknik hatalar nedeniyle atmak zorunda kaldığı geri adımı derinlemesine analiz ediyoruz.
X'teki "Bu Hesap Hakkında" Özelliği Nedir ve Trolleri Nasıl Yakaladı?
X'in kullanıma sunduğu özellik, aslında kullanıcıların bir hesabın güvenilirliğini (credibility) sorgulamasına yardımcı olmak için tasarlanmıştı. Bir profilin ayarlarına girildiğinde, iki kritik veri noktası gösteriliyordu: Hesabın Oluşturulduğu Ülke (Country of Creation): Hesabın ilk açıldığı IP adresi konumu. Hesabın Bulunduğu Ülke (Current Location): Hesabın en sık giriş yaptığı veya son sinyal verdiği konum. Bu veriler, platformdaki en büyük sırrı ifşa etti: "Konum Sahtekarlığı" (Geo-Spoofing). Özelliğin aktif olmasıyla birlikte, özellikle Amerikan siyaseti üzerine yoğunlaşan, "MAGA" (Make America Great Again) sloganları atan veya kutuplaştırıcı kültürel savaş içerikleri paylaşan hesapların "konum maskeleri" düştü. Profilinde "Teksas, ABD" yazan ve Amerikan bayrağı emojileri kullanan hesapların, sistem verilerinde "Lagos, Nijerya" veya "Moskova, Rusya" konumunda olduğu görüldü. Bu durum, platformdaki siyasi tartışmaların ne kadarının organik, ne kadarının ise yabancı etki kampanyaları (foreign influence campaigns) tarafından manipüle edildiğini gözler önüne serdi.Sosyal Medya Etkileşim Gelirleri ve Trol Çiftliklerinin Ekonomisi
Bu ifşanın ardında sadece siyasi motivasyonlar değil, aynı zamanda güçlü bir ekonomik motivasyon yatıyor. Elon Musk'ın getirdiği "X Premium" ve "Reklam Geliri Paylaşımı" modeli, platformu bir para kazanma aracına dönüştürdü. Neden Farklı Ülke Gibi Davranıyorlar? Reklam verenler, ABD ve Avrupa'daki kullanıcılardan gelen etkileşimlere, Asya veya Afrika'daki kullanıcılardan gelenlere kıyasla çok daha fazla ödeme yapar (CPM oranları). Monetization Farming: Nijerya veya Bangladeş'teki "trol çiftlikleri", ABD gündemine dair kışkırtıcı içerikler paylaşarak ve kendilerini Amerikalı gibi göstererek, ABD'li kullanıcılardan etkileşim (beğeni, yanıt, retweet) almaya çalışıyor. Bu sayede X'ten elde ettikleri aylık dolar bazlı gelir, kendi ülkelerindeki ortalama maaşların çok üzerine çıkabiliyor. Yeni özellik, bu "dijital işçilerin" maskesini düşürerek, aslında platformdaki birçok viral tartışmanın sahte birer tiyatro olduğunu kanıtladı.Konum Verileri Neden Yanlış Görünüyor? VPN ve IP Sorunları
Ancak özellik, sadece trolleri ifşa etmekle kalmadı; masum kullanıcıları ve ünlü isimleri de yanlış etiketleyerek büyük bir kaosa neden oldu. Sistemin coğrafi konum belirleme (geolocation) teknolojisindeki kusurlar, güvenilirliği zedeledi. Hank Green Örneği: Amerika'nın en tanınmış içerik üreticilerinden ve eğitimcilerinden biri olan Hank Green'in hesabı, sistemde açıklanamaz bir şekilde "Japonya"da oluşturulmuş gibi göründü. Green, hayatında Japonya'ya gitmediğini belirtti. Medya Kuruluşları: Bazı büyük Amerikan medya kuruluşlarının resmi hesapları, alakasız ülkelerde listelendi. X’in Ürün Müdürü Nikita Bier, gelen tepkiler üzerine yaptığı açıklamada, verilerin "özellikle eski hesaplar için yüzde 100 doğru olmadığını" kabul etmek zorunda kaldı. Hataların temel nedenleri şunlardı: VPN Kullanımı: Gizlilik için VPN kullanan kullanıcılar, sistem tarafından yanlış ülkede etiketlendi. IP Adresi Geri Dönüşümü: İnternet Servis Sağlayıcıları (ISP), IP bloklarını ülkeler arasında taşıyabilir. Eski bir IP, daha önce başka bir ülkeye kayıtlı olabilir.- Global Ekipler: Hesabı birden fazla ülkeden yönetilen markalar (sosyal medya ajansları), tutarsız veriler üretti.
Yorumlar